Vanochtend luisterden we dus onderweg naar ‘De zwarte lijst’ op radio 2. Wij houden niet alle drie evenveel van ‘Zwarte muziek’. Ik wel hoor. Jan de Witte iets minder… Jaap nog ietsje minder. En dat begrijp ik ook ergens wel.

Laat ik beginnen met de opmerking dat ik de term ‘Zwarte muziek’ een beetje discriminerend vind voelen. De donkergekleurde medemensen ‘zwart’ noemen… het voelt niet goed.. maar in dit geval wordt het gedoogd omdat we met ‘zwarte muziek’, muziek bedoelen met ‘soul’ met ‘the blues’ maar dan de echte blues. De blues die mensen hadden toen die echt ernstig te klagen hadden omdat ze op de katoenvelden moesten werken als slaven van Amerikaanse voorouders van Donald Trump. Nazaten van Sinterklaas?? Mensen die echt een miserabel leven hadden. Die zongen voor hun leven. In de kerk zongen ze samen voor God. ‘The Gospel’. Daar hielden ze zich aan vast. Dat is wat we bedoelen met ‘Zwarte’ muziek. Muziek waar het meeste gevoel in zit. Echte pijn. Echt hartzeer.

Jaap Kwakman haakt af bij de disco-afdeling van de zwarte muziek. Te breed lachende gekleurde medemensen met te strakke leggings aan die heel druk allemaal dezelfde kant op dansten. Te breed lachend zeg ik, omdat ze niet hoefden na te denken over de teksten die vaak nergens meer op sloegen, daar ging het niet meer om. Mensen wilden dansen. Mensen wilden ritme. Witte mensen vonden het fascinerend om te zien, want wij konden dat niet. Wij hebben dat ritme niet. Witte mensen kunnen niet eens mee klappen op de backbeat, wat zwarte mensen automatisch doen. Te breed lachend zeg ik, omdat ze ons waarschijnlijk toen al uitlachten hierom. Gitaristen kunnen ook niet dansen. Ze hebben wel het meeste ritme van allemaal, maar dat zit allemaal in hun armen. Niet in hun benen. En zonder de gitaar die ze vasthouden voor hun buik, voelen ze zich naakt. Stel het je maar eens voor…. Daarom houdt Jaap niet van disco.

Terug naar De Zwarte Lijst. Waar we ons zo om verwonderden vanochtend in de auto, waren sommige keuzes voor artiesten die in de zwarte lijst voor komen. Artiesten die door witte mensen in die lijst worden gezet, neem ik aan. Truus uit Waddinxveen vroeg een plaat aan van Norah Jones. ‘Don’t know why’. Waarschijnlijk omdat ze het met zoveel bezieling zingt? Met een traan in de stem? Voor de dienstdoende DJ was verdere uitleg ook eigenlijk niet nodig. Norah Jones, de blanke dochter van de Indiase sitarvirtuoos hoort er gewoon in. We besloten de lijst er eens bij te pakken op internet. Wat hebben de witte mensen allemaal nog meer verkozen tot zwarte muziek? Als ik zelf 1 blanke artiest zou moeten noemen die in de zwarte lijst belangrijk is…. dan zou ik zeggen Elvis Presley. Dat hoef ik verder niet uit te leggen toch?? Wat denk je: Ik kan m niet vinden in de lijst. Zou kunnen dat ik er vijf keer overheen heb gekeken. Dat ie er misschien toch EEN keertje in voorkomt. Maar dan zou het niet genoeg zijn.

“Omdat ze het met zoveel gevoel zingt”…dat hoor je meestal van de vrouwen aan de telefoon die een plaat aan hebben gevraagd. Adele, die heerlijke plat Engelse superster die altijd zo Engels is gebleven staat ook vaak in de lijst. Ze zingt met zoveel gevoel. Ze meent het echt allemaal, net als de slaven van vroeger die geen eten hadden. Vooral met dat ene nummer van haar, ‘To make you feel my love’…die cover van Bob Dylan, die joodse folk-zanger. Dat is ECHT gewoon GITZWART. John Mayer… die moest er ook in. Die heeft in z’n leven ZO veel studie gemaakt van het gitaarspel van de Texaanse blanke bluesmeester Stevie Ray Vaughan en de kunsten van Eric Clapton, de Engelse GOD op de gitaar…dat ie een combinatie is geworden van die twee. Nog beter misschien wel. Natuurlijk werden SRV en Clapton op hun beurt beïnvloedt door de zwarte bluesgitaristen. De zwarte mensen zijn daarmee begonnen. Maar John Mayer wilde liever Clapton en Stevie Ray Vaughan zijn. Dan Steely Dan. Dat snapten wij in de auto al HELEMAAL  niet. Dat moet echt iemand uitleggen wat daar ‘zwart’ aan is. Die muziek heeft evenveel gevoel als een roestvrijstalen wasbak.

De man die ook nooit zijn best heeft gedaan om zwart te klinken is Frank Sinatra. Frank had de swing zoals geen ander die had. Die had ie niet afgekeken. Frank had ook de stem. Frank WAS de stem. Frank had het meeste gevoel van allemaal. Maar Frank was niet te betrappen op zogenaamde soul-melodietjes of laddertjes zoals Otis Redding en Sam Cooke dat zo fantastisch deden. Frank wilde dat niet in zijn muziek en in zijn zangmelodieën. Frank was wat dat betreft meer beïnvloed door de blanke klassieke muziek van de Duitse Bach of de Weense Mozart.

Vooral het lied ‘My Way’ uit de zwarte lijst.. is niet zwart. Het lied werd ooit door een Fransman geschreven en vertaald door Paul Anka. Twee witte mensen. Het is geen blues, het is geen soul, het is niet zwart. Het klinkt ook niet zwart. Sting.. .vreemd. Oké, de muziek van The Police was beïnvloed door de reggae van Bob Marley enzo… maar tijdens zijn solocarriere was daar weinig meer van over. Witte popmuziek met invloeden van Keltische Folk. Zo zou ik het willen omschrijven.

Ook Nederlanders hoor, in de lijst. Ik noem een Kovacs, Kyteman, Wouter Hamel…

……….

Maar waar wil ik nou eigenlijk heen met dit verhaal? Ach weet ik veel. Ik dacht op een gegeven moment bij mezelf: ‘De zwarte lijst is zo’n beetje het tegenovergestelde van de Zwarte Pieten kwestie. Een soort positieve discriminatie. Witte radioluisteraars nomineren hun eigen witte artiesten voor de zwarte lijst omdat ‘ze zo gevoelig’ zijn’. En ze hebben Jimi Hendrix er niet in gezet….. Jimi Hendrix…. staat er niet in. Misschien omdat ie niet kon dansen.

Eigenlijk zou een commissie van zwarte mensen de inzendingen voor de zwarte lijst moeten screenen en zouden er zo weinig mogelijk witte artiesten toegelaten mogen worden. Omdat er nog zo verschrikkelijk veel zwarte invloedrijke artiesten zijn die de lijst blijkbaar niet hebben gehaald omdat Steely Dan en Sting daar een plekje hadden. Laat Sinterklaas maar lekker jaloers toekijken naar z’n Pieten. Tenslotte heeft ie van hun al die kennis ingefluisterd gekregen. Zij moeten het werk doen. Het onderzoek. Zij luisteren in al die schoorstenen naar wat de mensen te vertellen hebben. Zij kennen het echte lief en leed. Zij kennen het echte genieten en het echte huilen. Zij verzamelen alle tekeningen en gedichten en dragen het boek waar het allemaal in staat. Zij blijven immer vrolijk, met een te brede lach rondspringen om de witte mensen te vermaken. En die Sint is alleen maar de woordvoerder.. met schimmel onder z’n witte reet van het zitten. Geen wonder dat ie jaloers is. We zijn wit maar we willen zwart zijn als het erop aan komt.